Ev Alerjenleri Nelerdir ve Nasıl Korunuruz?
Yıl boyu süren alerjik nezlenin nedenleri başında ev tozu gelmektedir. Ev tozunun alerjenik özelliği tek bir maddeden kaynaklanmaz. Ev tozu, özel bir ortamda canlı ve cansız birçok materyalin artıklarından ve parçalanma ürünlerinden oluşan bir bileşimdir.
Bunlar arasında; hayvan döküntüleri, polenler, gıda artıkları, bakteriler, mantar sporları, böcek atıkları, inorganik madde parçacıkları ve akar (mite) bulunur. Akarların gelişmesinde nemli ortam idealdir. İnsan derisi döküntülerinin ve %80 nemliliğin olduğu yerler, yatak, çarşaf, yastık, yorgan, battaniye ve halılar canlı cansız akarların ve dışkılarının özellikle bol bulunduğu yerlerdir.
- Hayvansal alerjenler: Hayvan derisi döküntüleri, kuş tüyü, kıl, tükürük, idrar, gaita yer alır. Kedi, köpek, kuş gibi hayvanlar en alerjik hayvanların başında yer alırlar.
- Mantarlar: Yıl boyu süren alerik nezlede önemli etkenlerden biridir; daha çok nemli ve loş yerlerde ürer. Banyo ve mutfaklarda, rutubetli odalarda dolap ve sehpa arkalarında, ev bitkileri topraklarında üreyerek yıl boyu solunum havasına kolayca karışırlar. Bodrum katları ve çöp bulunan yerler de mantar sporlarının yoğun olabildiği yerlerdir.
- Besinsel alerjenler: Çikolata, kakaolu gıdalar, boyalı içecekler (kola, hazır meyve suları), yağlı çerezler, baharatlı gıdalar (salam, sosis), boyalı yiyecekler (sakız, boyalı şekerler) alerjik özellikleri olan besinlerdir. Burun şikayetlerine ek olarak ağız, dil ve cilt şikayetlerine de yol açarlar.
- Endüstriel ve kimyasal alerjenler: Toluen, platin tuzları, krom, nikel, latex ve asitler en önemli endüstriyel alerjenlerdir. Sık gözlenen kimyasal ve biyolojik alerjenler ise un, talaş, deterjanlar, çamaşır tozları, parfümler, egzoz gazları, sigara dumanı ve spreylerdir.
Alerjik Rinitli Kişilere Tavsiyeler
- Alerjik rinitli kişilerin tozlu ve polenli ortamlarda bulunmaması, eğer bulunmak zorunda kalacaklarsa maske kullanmaları gerekir.
- Polenlerin uçuştuğu mevsimlerde kapı ve pencereler kapalı tutulmalıdır. Özellikle kaloriferli evlerde kuru ev havası alerjik rinitin kötüleşmesine neden olabileceğinden evde hava nemlendiricileri kullanılmalıdır. Oda havasının temizliğine dikkat edilmelidir.
- Evde hayvan ve bitki beslemekten kaçınılması gerekir.
- Tüylü ve yünlü battaniyeler yerine pamuklu ve sentetik olanlar tercih edilmelidir. Toz barındırabilecek tarzda kilim, halı gibi ev eşyaları kullanılmamalıdır.
- Mobilyalar haftada iki defa temizlenmelidir. Alerjisi olanlar mümkünse temizlik yapmamalı, yapmak zorunda iseler temizlik sırasında ve sonrasında 15 dakika maske takmalıdırlar.
- Hastanın yatak odasındaki yatak, yastık ve yorgan alerjen geçirmeyen kılıflar ile kaplanmalıdır. Eğer yatak eski ise değiştirilmesinde yarar vardır.
- Yatak takımları, ev tozu akarları ve yumurtalarını öldürmek amacı ile her hafta 60 derecede yıkanmalıdır. Çocuklar tüylü oyuncaklarla uyumamalıdır.
- Genel sağlık kurallarına uyulmalı, egzersiz yapılmalı, sigara içilmemeli, dengeli beslenmelidir.
- Antialerjik çamaşır deterjanı kullanılmalı ve yumuşatıcı gibi fazla koku bırakan ürünler kullanılmamalıdır.
- Parfüm, deodorant vb. güzellik ürünleri kullanılmamalıdır.
- Ev temizleme ürünleri, arap sabunu benzeri yani katkısız olmalıdır ve oda parfümleri kullanılmamalıdır.
- Çamaşırlar ev içinde ya da açık havada değil kurutma makinasında kurutulmalıdır.
