POZİTİF KBB · UYKU ÜZERİNE BİR DİZİ · BÖLÜM 8
Prof. Dr. Erol Egeli
Hareket de gündüze aittir — gündüz iyi çalıştırılmış bir beden ile akşam iyi çalıştırılmış bir zihin, aynı hazırlığın iki yarısıdır.
Gündüze ait son bir parça daha var: hareket. Düzenli fiziksel aktivite, uykuyu iyileştirmenin en güvenilir yollarından biridir. Daha çabuk uykuya dalmamızı sağlar, derin uykuyu uzatır, gece uyanmalarını seyrekleştirir. Ne var ki zamanlama önemli; öğüdüm sade: kalbi hızlandıran o zorlu antrenmanı yatma vaktine değil, gündüze bırakın. Yatmadan hemen önce yapılan yoğun egzersiz vücut ısısını ve kalp hızını yükseltir, sinir sistemini uyarır. Oysa uykunun istediği bunun tam tersidir; beden dinlenebilmek için önce soğumaya, yatışmaya zaman ister. Gündüzü tercih etmenin bir kazancı daha var: gündüz saatlerinde, özellikle açık havada alınan gün ışığı bedenin iç saatini kurar ve geceye giden ritmi güçlendirir.
Bu, akşamın büsbütün hareketsiz geçmesi gerektiği anlamına gelmez. Hafif bir yürüyüş, mümkünse açık havada, uyku öncesinde çok iyi gelir; bu türden sakin bir hareket uyarmaktan çok gevşetir. Demek ki yatağa yakın kaçınmamız gereken şey hareketin kendisi değil, yüklenmektir. Zorlu antrenman gündüzün olsun; akşam daha sakin bir şey taşısın.
Fiziksel egzersizle zihinsel egzersizi de yan yana koyardım, çünkü ikisi de bizi uykuya hazırlar. Gündüz iyi çalıştırılmış bir beden ile akşam iyi çalıştırılmış bir zihin, aynı hazırlığın iki yarısıdır — buraya kadar anlatılan her şeyin de yakışır bir sonu. İyi uykuya kendimizi boşaltarak varmayız; ona, bedenimizi de zihnimizi de güzelce kullanmış, sonra ikisini de dinlenmeye bırakmış olarak varırız.
SEÇİLMİŞ KAYNAKLAR
1. Kredlow MA, Capozzoli MC, Hearon BA, Calkins AW, Otto MW. The effects of physical activity on sleep: a meta-analytic review. J Behav Med. 2015;38(3):427–449. PMID 25596964. DOI 10.1007/s10865-015-9617-6.
2. Stutz J, Eiholzer R, Spengler CM. Effects of evening exercise on sleep in healthy participants: a systematic review and meta-analysis. Sports Medicine. 2019;49(2):269–287. PMID 30374942. DOI 10.1007/s40279-018-1015-0.
