Close Menu
    Facebook X (Twitter) Instagram
    Facebook Instagram YouTube LinkedIn
    Pozitif KBB
    Button
    • Anasayfa
    • Hakkında
    • İletişim
    • Türkçe
    • English
    Pozitif KBB
    Home»Uyku»Uyku Önce Saygı, Sonra Düzen İster
    Uyku

    Uyku Önce Saygı, Sonra Düzen İster

    Pozitif-KBBBy Pozitif-KBB11 Temmuz 2023Updated:4 Ağustos 2026Yorum yapılmamış3 Mins Read
    Facebook LinkedIn
    Follow Us
    Facebook Instagram YouTube LinkedIn
    Uyku Önce Saygı, Sonra Düzen İster
    Share
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email
    POZİTİF KBB  ·  UYKU ÜZERİNE BİR DİZİ  ·  BÖLÜM 2
    Prof. Dr. Erol Egeli

    Kaç saat uyuduğumuzu sayarız; peki her gece aynı saatte mi yatıyoruz?

    Uykunun istediği ilk şey saygıysa, ikincisi düzendir. Çoğumuz uykuyu tek bir rakamla ölçeriz — kaç saat uyudum — ve orada bırakırız. Oysa beden sadece saatleri saymaz; aynı zamanda zamanı da tutar. İçinde bir saat işler ve o saat her gece aynı şeyi sorar: yine anlaştığımız saatte mi yatıyoruz?

    Bu söze sadık kalmak, çoğu insanın sandığından çok daha önemli. Altmış binden fazla insanın bileklik sensörleriyle izlendiği dev bir çalışma şunu buldu: uykunun düzeni — yani her gün aynı saatte yatıp kalkmak — uzun vadeli sağlık açısından, uykunun süresinden bile daha belirleyici. Kısacası ritmin oturmuş olması, en az uzunluğu kadar değerli. Bu da meseleyi baştan kurar: iyi uyku sadece “yeterince” uyumak değil, “zamanında” uyumaktır da.

    Asıl tatiller ve geç sosyal geceler tam burada işi bozar. Hafta sonu uykuyu birkaç saat kaydırıp Pazartesi eski düzene dönmek, sanıldığı gibi masum bir “telafi” değildir. Bunun bir adı bile var: sosyal jetlag. Çünkü beden, sanki her hafta sonu başka bir zaman dilimine uçup dönüyormuş, bir türlü yerine oturamıyormuş gibi hisseder. Bu sürekli kayma metabolik ve kalp-damar yüküyle ilişkilendirilmiş; sadece iki geç hafta sonu gecesi bile sabah tansiyonundaki yükselişle bağlantılı bulunmuş. O özenle kurduğumuz sofranın bir karşılığı burada da var aslında: her gece döndüğümüz saat de bir tür sofradır, ve o saat sürekli oynadıkça beden bunu hisseder.

    Peki ne kadar uyku yeter? Bu konudaki en yetkili görüş — Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi ile Uyku Araştırmaları Derneği’nin ortak bildirisi — çoğu yetişkin için düzenli olarak yedi saat ve üzerini öneriyor; üstelik bir üst sınır da koymuyor — kimileri için dokuz saatten fazlası bile uygun olabilir. Elbette kişiden kişiye değişir; kimi biraz daha fazlasına ihtiyaç duyar. Ama dikkat edin, bilimde sürekli tekrar eden bir ifade var: “düzenli olarak.” Süre ile düzen rakip değil, birbirinin ortağıdır. Yedi saat ve üzeri, ama sabit bir saatte — iş günü de, tatilde de.

    Böyle bakınca, uykunun istediği “disiplin” bir ceza ya da katı bir kural değil. Başta konuştuğumuz saygının hayata geçmiş hali sadece — tıpkı kurulmuş bir sofranın yemeğe verilmiş bir söz olması gibi, her gün bedene tutulan küçük bir söz. Saati koruyun, o da sizi korur.


    SEÇİLMİŞ KAYNAKLAR

    1. Windred DP, Burns AC, Lane JM, et al. Sleep regularity is a stronger predictor of mortality risk than sleep duration. Sleep. 2024;47(1):zsad253. PMID 37738616.
    2. Wittmann M, Dinich J, Merrow M, Roenneberg T. Social jetlag: misalignment of biological and social time. Chronobiology International. 2006;23(1–2):497–509. PMID 16687322.
    3. Nakamura N, Akiyama H, Nishimura M, et al. Acute social jetlag augments morning blood pressure surge: a randomized crossover trial. Hypertension Research. 2023;46(9):2179–2191. PMID 37452155. PMCID PMC10477072.
    4. Watson NF, Badr MS, Belenky G, et al. Recommended amount of sleep for a healthy adult: AASM & Sleep Research Society consensus. J Clin Sleep Med. 2015;11(6):591–592. PMID 25979105.

    Follow on Facebook Follow on Instagram Follow on YouTube Follow on LinkedIn
    Share. Facebook LinkedIn
    Pozitif-KBB
    • Website

    Related Posts

    Uyku

    Hareket, Beden ve Zihin

    26 Kasım 2024 Uyku
    Uyku

    Öğle Molası

    19 Temmuz 2024 Uyku
    Uyku

    Işıkla Uyanmak

    23 Mayıs 2024 Uyku
    Leave A Reply Cancel Reply

    Facebook X (Twitter) Instagram Pinterest
    © 2026 Pozitif KBB - Positive ENT - Prof. Dr. Erol Egeli

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.

    • Türkçe
    • English